8 Ağustos 2015 Cumartesi

Irvin D. Yalom - NIETSZCHE AĞLADIĞINDA

Böyle bir romanı okuyacak çağda yaşadığım için o kadar şanslıyım ki ...
Düşünce romanları arasında benim tam puan verdiğim ''Nietszche Ağladığında'' sahne olarak ; 19.yy Viyana'sında,entelektüel ortamlarda,çok çok soğuk bir havada geçiyor.

Romanımızın karakterlerine gelecek olursak,tabi ki ;

-Nietzsche : Henüz iki kitabı yayımlanmış,kimsenin tanımadığı bir filozofumuz.Seçimi ise yalnızlık.Acılarıyla barışık ve ihanetin tadını bilen.Sahip olduğu tek şey yanından ayırmadığı valizi ve kafasının içinde tasarladığı kitaplar.Bir eşi,vatanı ya da toplumsal bir görevi yok.İnzivayı seviyor.(Takdir edersiniz ki çatı katında değil :) ) Tanrı'yı öldürmüş.Ümitsiz.

-Bruer : Efsane teşhisçimiz.Ümitsizlerin kapısını çaldığı doktorumuz.Psikanalizin ilk kurucularından.Kırk yaşında olmasına rağmen bütün Avrupalı sanatçı ve düşünürlerin doktoru olmayı başarmış.Güzel bir karısı ayrıca 5 çocuğu var.Bir hayli zengin.Hatta saygın.Hayatı boyunca ''ama'' pozisyonunda yaşamış.

- Freud : Bruer'in arkadaşıdır kendisi.Henüz genç mi genç.Geleceği oldukça parlak fakat şimdi yoksul.

-Salome : Ve işte geldik,o kadına.Dünya edebiyatında tasvir edilmiş en güzel kadın o.Erkeklerin bir bakışla başlarını döndüren kadın.Çekici.Özgür.Evliliğe inancı yok.Bazen aynı anda birkaç erkekle beraber oluyor.Sanatçılar ve düşünürler onun tercihi.Kırbacı var.

Konumuz ise ümitsizlik.



Şimdi size özenle altını çizdiğim,bana göre kitabın en can alıcı metinlerini yazacağım.
Bu kitap kesinlikle başyapıt !!


Bildiğiniz gibi zihin,tuzaklarla dolu arka sokaklarda gezinmeye bayılır.

***

Zaman sonsuza dek doymayacak kadar açgözlüdür.Durmadan yer,yutar ; ama geri verdiği hiçbir şey yoktur.

***

İhtiyaç için dünyaya çocuk getirmek yanlış bir şey,yalnızlığını hafifletmek için çocuğu kullanmak yanlış,insanın kendisine benzer bir kopya çıkarmayı kendisine amaç edinmesi yanlış.Tohumlarını geleceğe doğru kusarak ölümsüzlüğü araması da yanlış,sanki spermler bilincini taşırmış gibi !

***

Seni iyi tanıyan herkes,olağanüstü yeteneklerin olduğunu bilir.Bunun sana getirdiği bir yük var : Toprak ne kadar zengin olursa,orada bir şey yetiştirememen de  o kadar affedilmez olur.

***

Tanrısızlığı seçtim ; ama bu seçimdeki aktiflik, yalnızca dinsel masallara inanamayacak kadar.Bilimi seçmemin tek nedeni,bedenin sırlarını ortaya çıkarmayı mümkün kılan tek yol olmasıdır.

***

Eğer Tanrısız özgürlüğün coşkusunu ve büyümenin zevkini tatmak isteyen ender insanlardan biriyseniz,acıların en büyüğüne karşı kendinizi hazırlamalısınız.Bunlar bir arada gelirler ve asla birbirinden ayrı yaşanmazlar ! Daha az acı istiyorsanız,Stoacıların (?1) yaptığı gibi beklentilerinizi küçültmeli ve en yüce zevkten vazgeçmelisiniz.

- (?1) Stoacılar doğaya uygun yaşamayı felsefi olarak benimsemişler ve dünya vatandaşlığını savunmuşlardır. Mutluluk dış koşullara bağlı olmamalıdır önermesini dile getirmişlerdir.

***

Benim için ''görev'' sözcüğü çok ağır ve baskıcı bir sözcük.Ben yalnızca tek bir şey için görev sözcüğünün söz konusu olabileceğini düşünüyorum,o da özgürlüğümün korunması.Evlilik ve ona eşlik eden sahip olma duygusu ve kıskançlık,ruhu tutsak eder.

***

Kadın memesinin gerçek yapısı gelirdi aklına ; yağımsı birikintide yüzen annelik hücreleri topluluğu..

***

Ama bizler toplumsal kısıtlamaları,reddeden ve hür düşünen idealist insanlarız.Kendi ahlaki yapımızı oluşturabilme yeteneğine sahip olduğumuza inanıyoruz.

***

Kitaplara,neredeyse bitmiş,yalnızca yazılması kalmış kitaplara gebeyim.
Bazen baş ağrılarımın,beynimdeki doğum sancıları olduğunu düşünüyorum.

***

''Hakikati,'' diye devam etti Nietzsche,ancak inanmayarak ve kuşku duyarak yakalayabilirsiniz,böyle çocuksu bir tavırla 'keşke öyle olsa' diyerek değil ! Hastanızın Tanrı'nın kucağında olma isteği hakikat değildir.Bu çocuksu bir istektir,hepsi o kadar ! Bu ölmeme arzusudur.''Tanrı'' diye adlandırdığımız o ebediyen şişirilmekte olan emziğe sarılmaktır ! Her ne kadar Darwin kanıtlarını gerçek bir sonuca ulaştırma cesaretini gösterememiş olsa da,evrim teorisi Tanrı'nın gereksizliğini bilimsel olarak ortaya koymuştur.Tabii,siz de Tanrı'yı bizim yarattığımızı ve şimdi de el birliğiyle onu katlettiğimizi biliyor olmalısınız.

***

''Ya bu sabahki hastam ? Onun seçenekleri nedir ? Belki de seçimi Tanrı'ya güven duymaktır! '' dedi.(Bruer)
''Bu,insana göre bir seçim değildir.Bu insanca bir çözüm değil,kendi dışındaki bir yanılsamaya tutunmaktır.Böyle bir seçim başka bir şeyi,doğaüstü bir şeyi seçmek,insanı daima güçsüz kılar.Daima onu olduğundan fazla küçültür.Ben bizi olduğumuzdan daha yüce yapacak şeyleri severim! '' dedi.(Nietszche)

***

Ümit mi ? Ümit en son kötülüktür.
Ümit kötülüklerin en kötüsüdür,çünkü işkenceyi uzatır.

***

Ölüm güç bir şeydir.Ölümün son iyiliği,bir daha ölümün olmamasıdır diye düşünürüm her zaman.

***

Bir kitap bizi alıp diğer kitapların üzerine çıkarmıyorsa o kitabın neresi iyidir ?

***

Örneğin,erdemi ters yüz edip ona kötülük adını takıyor.Burada anlattığı sadakat anlayışında da olduğu gibi ; '' Gördüğü bir şeye yapışıp kalmakta inat eder ; ama buna sadakat der.''

***

Hepimiz bazen birileriyle o kadar yakınlaşırız ki dostluğumuzu ya da kardeşliğimizi hiçbir şey engellemiyormuş gibi görünür ; bizi ayıran küçücük bir köprü vardır,hepsi o kadar.Ama sen tam bu köprüye adım atacakken sana şu soruyu sorsam : Bu köprüyü geçip bana gelebilir misin ? İşte o anda artık bunu istemeyiverirsin ; sorumu tekrarlasam öylece suskun kalırsın.O andan itibaren aramıza dağlar ve azgın nehirler girer ; bizi ayıran ve birbirimize yabancılaştıran duvarlar örtülüverir önümüzde ve bir araya gelmek istesek de artık yapamayız.Ama o küçücük köprüyü düşündüğünde,sözcüklere sığmayacak kadar büyüyüverir gözünde ; yutkunur ve şaşar kalırsın.

***
Olumlu duygular ifade etmeyi güce boyun eğme olarak yorumluyor.

***

Birinin kendisini başka birine açması ihanetin kapılarını açar ve ihanet insanı çok rahatsız eder,değil mi ?

***

Bir kadın,bir erkeğin yanında olmaktan hoşlanıyorsa,neden koluna girip onunla yürümeyi teklif etmeyecekti.(...) Bu kadın özgürdü !

***

Ümitsizlik öz farkındalık uğruna ödenen bir bedeldir.

***

Melankolikler ölüm orucuna girerler ya da intihar edebilirler.Manikler ise genellikle kendilerini ölesiye yorarlar.

***

Ruhunda sükunete kavuşmak ve mutlu olmak isteyen insanlar inanmalı ve iman etmelidir,ama hakikatin peşindeki insanlar iç huzurundan vazgeçip yaşamların bu sorgulamaya adamak zorundadırlar.

***

Yaşadığımız şeyleri biz icat ederiz.Dolayısıyla icat ettiğimiz şeyi yok edebiliriz.

***

Bastırılmış hınç insanı hasta eder.

***

Oysa benim için Tanrısızlık coşkuyla dolmak için büyük bir fırsat.Özgürlüğümün tadını çıkarıyorum.Tanrılar var olsaydı bize yaratacak ne kalırdı diye soruyorum kendi kendime.

***

Uygar,kibar ve görgülü bir adam.Vahşi tabiatını ıslah etmiş,içindeki kurdu kuzuya çevirmiş.Ve buna ölçülülük diyor.Bunun asıl adı sıradanlıktır !

***

Arzu edilenden çok,arzu etmeye aşığızdır.

***

Bazen yaşamın o kadar içini görebiliyorum ki birden doğrulup çevreme baktığımda kimsenin yanımda olmadığını,bana eşlik eden tek şeyin zaman olduğunu görüyorum.

***

Benim düşlediğim aşk iki insanın birbirini sahiplenme çabasından çok daha öte bir şey.Yıllar önce,bir keresinde bunu bulduğumu sanmıştım.Ama yanılmışım.

***

Yaşarken yaşayın ! İnsan yaşamını tamamlayıp öldüğü zaman,ölüm taşıdığı dehşeti yitirir ! İnsan doğru zamanda yaşamazsa,asla doğru zamanda ölmez !

***

Ölümsüz olan bu yaşamdır,bu andır.Ölümden sonra yaşam yoktur,bu yaşamın varması gereken bir hedef,kıyamet günü yargıları yoktur.Bu an sonsuza dek varlığını sürdürür ve tek seyirciniz siz,yalnızca sizsiniz.

***

Evlilik bir hapishane değil,içinde daha yüce bir şeylerin yetiştirildiği bir bahçe olmalıdır.

***

Nietszche ona,yeni bir benliğin,eski yaşamın külleri üzerine kurulacağını söylemişti.

***

Kimin bana eşlik ettiğinin ne önemi var diye düşündü.Nasıl olsa herkes yalnız ölür.

***

Hiçbir şey her şey demektir! Güçlenmek istiyorsan,önce köklerini hiçliğin derinlerine gömmeli ve en yalnız yalnızlığınla yüz yüze gelmeyi öğrenmelisin.

***

İdeal evlilik ilişkisi,her iki insanın da yaşamını sürdürmesi için bu ilişkiye muhtaç olmadığı zaman kurulandır,demek istemiştim.

(,,,)




Hiç yorum yok:

Yorum Gönder